🎤 Από πού ήρθαν οι φωνές που αγαπάμε;

Ray Charles · Elvis · Shirley Bassey 🎶 και πώς χτίζεται ένα τραγούδι 🎸

Ένα ποτάμι από νότες ταξιδεύει από την Αφρική στην Αμερική

Ένα ποτάμι από τραγούδια

Στο σπίτι μας ακούμε Elvis, Ray Charles και Shirley Bassey. Ξέρεις όμως ότι οι φωνές τους δεν ήρθαν από το πουθενά; Είναι σαν ποτάμια: μικρά ρυάκια ενώθηκαν και έγιναν ένας μεγάλος ποταμός μουσικής.

🤔 Μάντεψε πρώτα: πώς γίνεται ένας οδηγός φορτηγού κι ένα αγόρι που δεν έβλεπε να αλλάξουν όλη τη μουσική του κόσμου; Κράτα την απάντησή σου και δες στο τέλος αν βρήκες!

Πριν από πάνω από 100 χρόνια, στον Νότο της Αμερικής, ζούσαν οικογένειες που οι πρόγονοί τους είχαν φερθεί με τη βία από την Αφρική ως σκλάβοι. Η ζωή τους ήταν πολύ δύσκολη. Όμως κράτησαν κάτι πολύτιμο: τα τραγούδια τους. Τραγουδούσαν στα χωράφια, στις εκκλησίες, στις βεράντες τα βράδια. Από εκεί γεννήθηκαν δύο ρυάκια: το μπλουζ και το γκόσπελ.

Μουσικός παίζει κιθάρα σε βεράντα το ηλιοβασίλεμα

🎸 Το μπλουζ: όταν λες τη λύπη σου τραγουδώντας

Το μπλουζ (blues) είναι η μουσική που λέει: «είμαι λυπημένος, αλλά τραγουδάω και νιώθω καλύτερα». Μια κιθάρα, μια φυσαρμόνικα, μια φωνή γεμάτη συναίσθημα.

🎸

B.B. King · The Thrill Is Gone

Άκου πώς η κιθάρα του (την έλεγε «Λουσίλ»!) κλαίει και τραγουδάει σαν δεύτερη φωνή.
Για τον μεγάλο 🎓: Το κλασικό μπλουζ έχει 12 μέτρα και τρεις γραμμές: η πρώτη λέγεται, ξαναλέγεται, και η τρίτη δίνει την απάντηση (Α-Α-Β). Π.χ. «Ξύπνησα πρωί και το ξυπνητήρι χτυπά, / ξύπνησα πρωί και το ξυπνητήρι χτυπά, / φέρτε μου ένα τοστ και πάω για το σχολειό σιγά». Γράψε κι εσύ ένα!
Χορωδία γκόσπελ τραγουδάει χαρούμενα σε ξύλινη εκκλησία

🙌 Το γκόσπελ: χαρά με όλη τη φωνή

Στις εκκλησίες τους οι άνθρωποι τραγουδούσαν με όλη τους την ψυχή, χτυπούσαν παλαμάκια και χόρευαν. Αυτό είναι το γκόσπελ (gospel). Ένα κόλπο που ήρθε από την Αφρική: ερώτηση και απάντηση. Ένας τραγουδάει μια φράση και όλοι μαζί του απαντούν!

👑

Mahalia Jackson · How I Got Over

Τη λένε «Βασίλισσα του γκόσπελ». Άκου πόσο δυνατά και χαρούμενα τραγουδάει.

🎹 Ray Charles: το αγόρι που έβλεπε με τα αυτιά

🌱Γεννήθηκε το 1930 στη Τζόρτζια της Αμερικής, σε πολύ φτωχή οικογένεια.
🌑Μέχρι τα 7 του έχασε την όρασή του. Δεν τα παράτησε!
⠿Σε σχολείο για τυφλά παιδιά έμαθε να διαβάζει μουσική με τα δάχτυλα, με Μπράιγ.
✨Ένωσε το γκόσπελ με το μπλουζ, και γεννήθηκε κάτι καινούργιο: η μουσική σόουλ (soul = ψυχή).

Το 1954 πήρε τη μελωδία ενός τραγουδιού της εκκλησίας και την έκανε χορευτικό τραγούδι: το «I Got a Woman». Οι άνθρωποι ξαφνιάστηκαν και ενθουσιάστηκαν!

🗣️

Hit the Road Jack

Ερώτηση και απάντηση! Άκου: ο Ray τραγουδάει και οι κυρίες της χορωδίας του (οι Raelettes) του απαντάνε. Ποιος ρωτάει, ποιος απαντάει;
🎹

What'd I Say

Ξεκινάει με το πιάνο του Ray. Προς το τέλος, ο Ray φωνάζει και η χορωδία φωνάζει πίσω, σαν παιχνίδι!
Παιδιά χορεύουν ροκ εν ρολ δίπλα σε τζουκ μποξ

🕺 Elvis: ο οδηγός φορτηγού που έγινε Βασιλιάς

🏠Γεννήθηκε το 1935 στο Τιούπελο του Μισισιπή, σε ένα μικρό σπιτάκι.
⛪Από μικρός λάτρευε το γκόσπελ της εκκλησίας και το μπλουζ του ραδιοφώνου.
🚚Το 1954 οδηγούσε φορτηγό στο Μέμφις όταν ηχογράφησε το πρώτο του τραγούδι.
👑Τον έλεγαν «Ο Βασιλιάς του ροκ εν ρολ».

Ποιο ήταν το μυστικό του; Πήρε ένα μπλουζ τραγούδι, το έπαιξε πιο γρήγορα, με λίγο κάντρι (τη μουσική των αγροτών) και πολλή ενέργεια. Και ξαφνικά… ροκ εν ρολ! Όλα τα ρυάκια έγιναν ένα ποτάμι.

🎙️

That's All Right (1954)

Το πρώτο του τραγούδι! Ήταν ένα μπλουζ του Arthur Crudup που ο Elvis το έκανε γρήγορο και χαρούμενο.

🐶 Παιχνίδι: το ίδιο τραγούδι, δύο φωνές

Το «Hound Dog» το τραγούδησε πρώτη η Big Mama Thornton το 1953, ως μπλουζ. Τρία χρόνια μετά το έκανε ο Elvis. Άκου και τα δύο: τι αλλάζει; Πιο γρήγορο; Πιο αργό; Τα τύμπανα; Η φωνή;

🎤

Big Mama Thornton · 1953

🕺

Elvis · 1956

Μεγάλη θεατρική σκηνή με προβολέα και ορχήστρα

💎 Shirley Bassey: η μεγάλη φωνή από το λιμάνι

⚓Γεννήθηκε το 1937 στο Κάρντιφ της Ουαλίας, σε μια γειτονιά του λιμανιού, το Tiger Bay.
👧Ήταν το μικρότερο από επτά παιδιά. Τραγουδούσε παντού, πολύ δυνατά!
🕵️Τραγούδησε τρία τραγούδια για ταινίες του Τζέιμς Μποντ: κανείς άλλος τραγουδιστής δεν το έχει κάνει!
🎂Μυστικό: έχει ίδια μέρα γενεθλίων με τον Elvis, 8 Ιανουαρίου!

Η Shirley Bassey δεν τραγουδούσε με μια μικρή μπάντα. Τραγουδούσε με μια τεράστια ορχήστρα: βιολιά, τρομπέτες, τύμπανα. Και η φωνή της ακουγόταν πάνω από όλα! Άκου πόση ώρα κρατάει την τελευταία νότα…

🥇

Goldfinger (1964)

Το πρώτο της τραγούδι για τον Τζέιμς Μποντ. Άκου τις τρομπέτες στην αρχή και τη μεγάλη νότα στο τέλος!
Δύο παιδιά χτίζουν ένα σπίτι-τραγούδι

🏠 Πώς χτίζεται ένα τραγούδι

Ένα τραγούδι είναι σαν σπίτι. Έχει πόρτα, δωμάτια, ένα μεγάλο σαλόνι όπου γυρνάμε ξανά και ξανά, και μια ταράτσα!

🚪 Εισαγωγήη πόρτα: λίγη μουσική πριν τη φωνή
🛏️ Κουπλέτα δωμάτια: λένε την ιστορία, κάθε φορά με άλλα λόγια
🛋️ Ρεφρέντο σαλόνι: τα ίδια λόγια ξανά και ξανά, αυτό που τραγουδάνε όλοι!
🌉 Γέφυρακάτι διαφορετικό, μια έκπληξη πριν το τέλος
🎸 Σόλοη ταράτσα: τραγουδάει το όργανο, όχι η φωνή
🌙 Κλείσιμοκαληνύχτα στο σπίτι

Το πιο σημαντικό; Το ρεφρέν. Ένα καλό ρεφρέν έχει έναν «γάντζο»: μια φράση που κολλάει στο μυαλό και τη σιγοτραγουδάς όλη μέρα. «Hit the road Jack!» 🎣

🧱 Χτίσε το δικό σου τραγούδι

Πάτα τα κουτάκια με τη σειρά που θέλεις:

🎧 Τώρα ακούστε το δικό σας τραγούδι! Ανοίξτε το «Doing Fine» στη σελίδα της μουσικής μας και βρείτε: πού είναι το ρεφρέν; Πόσες φορές έρχεται; Υπάρχει σόλο; Χτίστε το εδώ πάνω!
🎵 Για το επόμενο τραγούδι σας, κλέψτε τα κόλπα των μεγάλων:
1. Ένα ρεφρέν με γάντζο, σαν του Ray.
2. Ερώτηση και απάντηση: ο ένας τραγουδάει, ο άλλος απαντάει (είστε δύο, τέλειο!).
3. Η τελευταία φορά του ρεφρέν πιο δυνατά, σαν τη μεγάλη νότα της Shirley.
4. Ένα σόλο κιθάρας στην ταράτσα, σαν τον B.B. King.

🏆 Κουίζ: πόσα θυμάσαι;

🔭 Τι άλλο μπορούμε να μάθουμε;